Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, các công nghệ ảo hóa và điện toán đám mây đã trở thành nền tảng không thể thiếu đối với hạ tầng công nghệ thông tin (CNTT) hiện đại. Các giải pháp ảo hóa mang lại khả năng chia sẻ tài nguyên phần cứng hiệu quả, hỗ trợ việc vận hành nhiều ứng dụng đồng thời và giảm thiểu chi phí đầu tư hạ tầng.
Tuy nhiên, quá trình triển khai ảo hóa tại nhiều doanh nghiệp vẫn gặp phải không ít thách thức. Một trong số đó là sự thiếu đồng nhất trong thuật ngữ, cách thức áp dụng và đánh giá kỹ thuật, dẫn đến khó khăn trong kiểm soát chất lượng, bảo mật và hiệu quả vận hành hệ thống. Để giải quyết những vấn đề này, tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13811:2023 ISO/IEC TS 23167:2020 đã được xây dựng và công nhận, nhằm tạo ra một cơ sở kỹ thuật vững chắc cho việc triển khai và kiểm tra các công nghệ máy ảo và ảo hóa hệ thống.
Sự cần thiết của một tiêu chuẩn quốc gia về ảo hóa càng trở nên rõ rệt khi công nghệ này ngày càng trở nên phổ biến trong tất cả các lĩnh vực CNTT, từ việc lưu trữ dữ liệu đến triển khai ứng dụng và xây dựng nền tảng dịch vụ đám mây. Trước khi có TCVN 13811:2023, các tổ chức chủ yếu dựa vào tài liệu quốc tế hoặc các quy trình nội bộ để triển khai ảo hóa, dẫn đến thiếu sự thống nhất và khó khăn trong việc bảo đảm tính minh bạch và hiệu quả của hệ thống. Việc không có một tiêu chuẩn rõ ràng cũng khiến cho việc đánh giá và chứng nhận chất lượng giải pháp ảo hóa gặp nhiều khó khăn, gây ra các rủi ro về bảo mật và hiệu suất hệ thống.
Tiêu chuẩn TCVN 13811:2023 đã được xây dựng để giải quyết vấn đề này, bằng cách làm rõ các khái niệm cơ bản như máy ảo và trình giám sát máy ảo, cũng như các kỹ thuật ảo hóa trong hệ thống CNTT. Máy ảo (Virtual Machine – VM) được định nghĩa là một môi trường thực thi biệt lập, sử dụng tài nguyên phần cứng ảo hóa. Mỗi VM có thể chạy hệ điều hành và các ứng dụng độc lập, nhưng lại chia sẻ tài nguyên phần cứng cơ bản thông qua cơ chế ảo hóa. Điều này giúp tiết kiệm tài nguyên và tối ưu hóa hiệu suất hệ thống.
Một yếu tố quan trọng khác trong tiêu chuẩn là khái niệm về trình giám sát máy ảo (hypervisor). Đây là phần mềm hoặc firmware chịu trách nhiệm quản lý và phân bổ tài nguyên cho các máy ảo, giúp tách biệt các VM với nhau và với hệ điều hành máy chủ, từ đó đảm bảo rằng tài nguyên như CPU, bộ nhớ, lưu trữ và mạng được phân bổ một cách hiệu quả và an toàn. Tiêu chuẩn cũng chỉ rõ hai loại trình giám sát máy ảo: loại chạy trực tiếp trên phần cứng (Type I), có hiệu suất cao và khả năng tương thích phần cứng mạnh mẽ, và loại chạy thông qua hệ điều hành (Type II), dễ triển khai nhưng có thể gặp hạn chế về hiệu suất.
Bên cạnh đó, TCVN 13811:2023 cũng mở rộng ra các kỹ thuật ảo hóa tài nguyên trong mô hình tính toán đám mây, bao gồm ảo hóa tài nguyên xử lý, lưu trữ và mạng. Những kỹ thuật này đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng các dịch vụ đám mây công cộng, riêng tư hoặc lai, giúp các tổ chức tối ưu hóa hiệu quả sử dụng tài nguyên và cải thiện khả năng phục hồi của hệ thống.
Việc áp dụng tiêu chuẩn này sẽ giúp các tổ chức trong nước chuẩn hóa các thuật ngữ và quy trình kỹ thuật trong lĩnh vực ảo hóa, tạo ra một nền tảng thống nhất để đánh giá, triển khai và kiểm thử các giải pháp ảo hóa. Bên cạnh đó, tiêu chuẩn còn hỗ trợ các nhà phát triển và người sử dụng hiểu rõ hơn về các yêu cầu kỹ thuật, từ đó giúp tối ưu hóa hiệu suất, giảm thiểu lỗi vận hành và giảm rủi ro bảo mật. Quan trọng hơn, việc tham chiếu vào các tiêu chuẩn quốc tế giúp Việt Nam nâng cao khả năng hội nhập với các hệ thống tiêu chuẩn toàn cầu, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp trong việc hợp tác quốc tế và phát triển thương mại.
TCVN 13811:2023 không chỉ đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn hóa các quy trình và nâng cao chất lượng công nghệ ảo hóa, mà còn là bước đi chiến lược trong việc hiện đại hóa quản trị CNTT tại Việt Nam. Tiêu chuẩn này giúp các doanh nghiệp và tổ chức triển khai các giải pháp ảo hóa một cách hiệu quả và an toàn hơn, đồng thời thúc đẩy sự phát triển kinh tế số trong bối cảnh chuyển đổi số toàn cầu.
