Năm 2025, theo báo cáo tổng kết của Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN), lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng (TCĐLCL) tiếp tục hỗ trợ đắc lực cho hoạt động sản xuất, kinh doanh trong nước và thúc đẩy hội nhập quốc tế, góp phần nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.
Một trong những kết quả nổi bật của năm 2025 là sự hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) và các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN), tạo ra nền tảng pháp lý và kỹ thuật vững chắc cho mọi hoạt động sản xuất và giao thương. Bộ KH&CN đã công bố và thẩm định hàng trăm tiêu chuẩn, quy chuẩn mới, giúp doanh nghiệp tiếp cận và áp dụng những tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời đẩy mạnh việc hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này. Những nỗ lực này không chỉ giúp các sản phẩm của Việt Nam đáp ứng yêu cầu chất lượng khắt khe của các thị trường nước ngoài mà còn tạo ra môi trường sản xuất lành mạnh, công bằng cho các doanh nghiệp trong nước.
Hoạt động đo lường, trong đó đặc biệt là công tác kiểm định, hiệu chuẩn và thử nghiệm, tiếp tục được chú trọng để bảo đảm độ chính xác và tin cậy của các phương tiện đo lường. Việc phê duyệt hàng nghìn mẫu phương tiện đo và chứng nhận các chuẩn đo lường đã giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro, tăng cường hiệu quả sản xuất và kinh doanh, đồng thời bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Cùng với đó, việc cấp mã số mã vạch cho hàng nghìn doanh nghiệp và định danh hàng trăm nghìn sản phẩm không chỉ giúp quản lý chuỗi cung ứng mà còn thúc đẩy chuyển đổi số trong thương mại và sản xuất, tạo ra nền tảng cho các doanh nghiệp tham gia vào nền kinh tế số và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Công tác quản lý chất lượng và đánh giá sự phù hợp cũng đã đạt được những thành tựu quan trọng trong năm 2025. Việc cấp Giấy chứng nhận đăng ký cho hàng trăm doanh nghiệp và tổ chức, cùng với các hoạt động kiểm tra, giám sát chất lượng sản phẩm, hàng hóa lưu thông trên thị trường, đã nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Đồng thời, các hoạt động này cũng góp phần quan trọng trong việc duy trì sự ổn định của thị trường, ngăn chặn hàng giả, hàng kém chất lượng, và bảo vệ thương hiệu doanh nghiệp chân chính.
Những kết quả đáng khích lệ này không chỉ phản ánh sự nỗ lực không ngừng của Bộ KH&CN trong việc hoàn thiện các văn bản pháp lý và cơ sở hạ tầng kỹ thuật mà còn thể hiện sự hợp tác chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp. Các thỏa thuận hợp tác với các đối tác lớn như Hội đồng Tiêu chuẩn Canada (SCC) và Rosstandart (Nga) đã mở ra những cơ hội mới cho Việt Nam trong việc tham gia sâu hơn vào các cơ chế hợp tác quốc tế và nâng cao vị thế trong các diễn đàn tiêu chuẩn toàn cầu.
Tuy nhiên, công tác tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng vẫn còn đối mặt với không ít thách thức. Hệ thống tiêu chuẩn quốc gia chưa theo kịp với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ mới, như trí tuệ nhân tạo (AI) hay năng lượng xanh, khiến một số doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, gặp khó khăn trong việc áp dụng các tiêu chuẩn mới. Cùng với đó, hạ tầng đo lường quốc gia vẫn chưa đồng bộ, làm cản trở việc triển khai các dự án đo lường quốc gia một cách hiệu quả.
Để giải quyết những vấn đề này, Bộ KH&CN đã đề ra các giải pháp căn cơ. Cụ thể, sẽ đẩy mạnh việc xây dựng hệ thống tiêu chuẩn quốc gia phù hợp với các công nghệ chiến lược như AI, năng lượng tái tạo và chíp bán dẫn, trong khi cũng chú trọng đến việc phát triển hạ tầng đo lường quốc gia. Đặc biệt, trong năm 2026, Bộ KH&CN sẽ tiếp tục công bố hàng trăm tiêu chuẩn quốc gia mới, đồng thời nâng cao năng lực cho các doanh nghiệp trong việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế. Các chương trình, đề án quốc gia về tiêu chuẩn hóa, đo lường, chất lượng cũng sẽ tiếp tục được triển khai mạnh mẽ, với mục tiêu thúc đẩy năng suất và chất lượng sản phẩm, hàng hóa trong nước, phục vụ tốt hơn cho nhu cầu xuất khẩu và hội nhập quốc tế.
Mặt khác, công tác phát triển mã số mã vạch và truy xuất nguồn gốc sản phẩm sẽ được đẩy mạnh, tạo nền tảng cho việc minh bạch hóa chuỗi cung ứng và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Những cải tiến này không chỉ giúp doanh nghiệp giảm thiểu chi phí và thời gian tuân thủ quy định mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu, đáp ứng các yêu cầu về hạ tầng kỹ thuật của các thị trường quốc tế.
Với những định hướng và giải pháp cụ thể, công tác tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc tạo dựng một nền tảng vững chắc cho nền kinh tế Việt Nam. Đây không chỉ là cơ sở để các doanh nghiệp nâng cao khả năng cạnh tranh mà còn là yếu tố then chốt giúp Việt Nam hòa nhập và phát triển bền vững trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
