Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14424:2025 vừa được ban hành, nhằm đưa ra các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử đối với hoa atisô tươi, một nguyên liệu dược liệu ngày càng được ưa chuộng trong ngành thực phẩm và dược phẩm.
Việc thiết lập bộ tiêu chuẩn này không chỉ giúp kiểm soát chất lượng nguyên liệu, mà còn nâng cao giá trị của hoa atisô trên thị trường, đồng thời bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.
Trong những năm gần đây, với sự gia tăng nhu cầu sử dụng các sản phẩm thảo mộc, đặc biệt là hoa atisô, các sản phẩm chế biến từ hoa atisô như trà, thực phẩm bảo vệ sức khỏe và các sản phẩm hỗ trợ chức năng gan đã trở thành xu hướng phổ biến. Tuy nhiên, thị trường hoa atisô hiện nay lại gặp phải một số vấn đề về chất lượng do sự khác biệt giữa các vùng trồng, quy trình thu hái, sơ chế và bảo quản. Điều này dẫn đến tình trạng chất lượng nguyên liệu không đồng đều, gây khó khăn trong việc bảo đảm tính an toàn và hiệu quả của các sản phẩm từ hoa atisô. Vì vậy, việc có một tiêu chuẩn quốc gia đồng bộ và khoa học để kiểm soát chất lượng hoa atisô là vô cùng cần thiết.
TCVN 14424:2025 được xây dựng để cung cấp một bộ tiêu chí kỹ thuật rõ ràng, giúp các cơ sở sản xuất, chế biến và tiêu thụ hoa atisô tuân thủ các yêu cầu chất lượng nghiêm ngặt. Tiêu chuẩn này không chỉ giúp các cơ quan kiểm nghiệm đánh giá và kiểm soát chất lượng hoa atisô một cách minh bạch mà còn đảm bảo các sản phẩm ra thị trường đáp ứng các yêu cầu an toàn cho người sử dụng.
Về mặt kỹ thuật, TCVN 14424:2025 quy định các chỉ tiêu cảm quan, bao gồm màu sắc, mùi vị và trạng thái của hoa atisô. Sản phẩm đạt yêu cầu phải có màu sắc tự nhiên, không bị mốc hay có mùi lạ, và không lẫn tạp chất nhìn thấy được bằng mắt thường. Đây là bước đánh giá ban đầu nhưng lại có vai trò quyết định trong việc loại bỏ các nguyên liệu kém chất lượng ngay từ đầu vào.
Bên cạnh đó, tiêu chuẩn này cũng quy định các chỉ tiêu hóa lý, bao gồm độ ẩm tối đa cho phép, hàm lượng tạp chất, giới hạn kim loại nặng (như chì, cadimi, arsen, thủy ngân) và dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Những yêu cầu này được thiết lập nhằm bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, đặc biệt là khi hoa atisô thường được sử dụng trong các sản phẩm như trà hoặc chiết xuất cô đặc. Các chỉ tiêu về hóa lý đảm bảo rằng hoa atisô không chỉ an toàn mà còn có chất lượng ổn định khi đưa vào các sản phẩm chế biến.
Để đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy trong các kết quả kiểm tra, TCVN 14424:2025 còn quy định các phương pháp thử cụ thể cho từng chỉ tiêu. Ví dụ, độ ẩm được xác định bằng phương pháp sấy khô đến khối lượng không đổi, kim loại nặng được phân tích qua kỹ thuật quang phổ hấp thụ nguyên tử hoặc các kỹ thuật tương đương, và vi sinh vật cũng sẽ được kiểm tra nếu cần thiết. Việc chuẩn hóa các phương pháp thử này giúp các phòng thí nghiệm có thể lặp lại và so sánh kết quả kiểm tra một cách khoa học và minh bạch.
Tiêu chuẩn này cũng quy định các yêu cầu về bao gói, ghi nhãn và bảo quản hoa atisô. Sản phẩm phải được đóng gói trong vật liệu bảo vệ phù hợp, đảm bảo khô ráo và tránh ánh sáng trực tiếp, đồng thời hạn chế sự phát triển của nấm mốc trong quá trình vận chuyển và lưu trữ. Thông tin trên bao bì phải bao gồm nguồn gốc, lô sản xuất và ngày đóng gói để thuận tiện cho việc truy xuất nguồn gốc sản phẩm khi cần thiết.
Áp dụng TCVN 14424:2025 không chỉ là một bước tiến trong việc nâng cao chất lượng hoa atisô tại Việt Nam mà còn giúp củng cố niềm tin của người tiêu dùng đối với các sản phẩm thảo mộc trong nước. Tiêu chuẩn này cũng tạo nền tảng cho các cơ sở sản xuất và chế biến hoa atisô tuân thủ quy trình chuẩn hóa, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm và khả năng xuất khẩu. Trong bối cảnh thị trường dược liệu toàn cầu ngày càng phát triển, việc có một tiêu chuẩn đồng bộ sẽ giúp các sản phẩm hoa atisô Việt Nam có cơ hội cạnh tranh mạnh mẽ hơn trên thị trường quốc tế.
TCVN 14424:2025 thể hiện cam kết của ngành sản xuất và chế biến dược liệu Việt Nam trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng, thúc đẩy ngành công nghiệp thảo mộc và dược liệu phát triển bền vững.
