Tiêu chuẩn ISO 59040:2025, vừa được ban hành, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong việc xây dựng một khung chuẩn mực cho dữ liệu vòng đời sản phẩm trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Được biết đến với tên gọi “Kinh tế tuần hoàn – Bảng dữ liệu về tính tuần hoàn của sản phẩm”.
ISO 59040:2025 cung cấp một cấu trúc dữ liệu chuẩn, giúp các doanh nghiệp có thể chia sẻ thông tin một cách minh bạch và tự động giữa các bên trong chuỗi cung ứng. Điều này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả trong việc đánh giá tính tuần hoàn của sản phẩm mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững trong các ngành công nghiệp.
Khác với các tuyên bố môi trường thường mang tính rời rạc và thiếu sự đồng nhất, tiêu chuẩn ISO 59040:2025 tạo ra một hệ thống thông tin thống nhất. Bảng dữ liệu tuần hoàn sản phẩm được thiết lập theo một cấu trúc rõ ràng, có thể số hóa và chia sẻ trực tuyến, cho phép các bên liên quan, từ nhà sản xuất đến người tiêu dùng, dễ dàng truy cập và sử dụng thông tin về sản phẩm. Tiêu chuẩn này cung cấp một nền tảng vững chắc để các doanh nghiệp và tổ chức có thể trao đổi thông tin môi trường một cách chính xác và hiệu quả.
Tính minh bạch là một yếu tố cốt lõi của ISO 59040:2025. Tiêu chuẩn yêu cầu cung cấp đầy đủ thông tin về thành phần vật liệu, tỷ lệ tái chế, khả năng sửa chữa, tháo rời và tái sử dụng của sản phẩm. Những yếu tố này không chỉ giúp đánh giá mức độ tuần hoàn của sản phẩm từ giai đoạn thiết kế mà còn giúp các nhà phân phối, tái chế, và người tiêu dùng có thể tiếp cận dữ liệu đáng tin cậy về vòng đời của sản phẩm. Việc đưa ra thông tin minh bạch này hỗ trợ doanh nghiệp trong việc thiết kế sản phẩm thân thiện với môi trường, đồng thời tạo điều kiện để các bên liên quan trong chuỗi cung ứng áp dụng các giải pháp bền vững.
Bối cảnh hiện tại chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ trong các yêu cầu môi trường, đặc biệt là tại các thị trường phát triển như Châu Âu, nơi các cơ chế như "Hộ chiếu sản phẩm số" (Digital Product Passport) đang được triển khai. Hệ thống này yêu cầu doanh nghiệp cung cấp thông tin chi tiết về sản phẩm, bao gồm các yếu tố liên quan đến tính tuần hoàn. Tiêu chuẩn ISO 59040:2025 chính là một công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp chủ động đáp ứng các quy định môi trường ngày càng nghiêm ngặt này, đồng thời đảm bảo tuân thủ các yêu cầu về bảo vệ môi trường trong quá trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.
Không chỉ mang ý nghĩa về mặt kỹ thuật, tiêu chuẩn này còn có tác động chiến lược sâu rộng đối với các doanh nghiệp. Khi thông tin về tính tuần hoàn được chuẩn hóa và có thể so sánh, những doanh nghiệp đầu tư vào thiết kế sản phẩm sinh thái, sử dụng vật liệu tái chế hoặc tối ưu khả năng sửa chữa sẽ có lợi thế cạnh tranh rõ rệt. Điều này không chỉ giúp nâng cao uy tín của doanh nghiệp mà còn củng cố niềm tin của khách hàng và các đối tác trong việc cam kết bảo vệ môi trường. Minh bạch hóa dữ liệu còn giúp các doanh nghiệp xây dựng báo cáo ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị) đáng tin cậy và lập kế hoạch chiến lược phát triển bền vững lâu dài.
ISO 59040:2025 không phải là tiêu chuẩn đơn lẻ, mà là một phần trong bộ tiêu chuẩn ISO 59000 về kinh tế tuần hoàn, với mục tiêu xây dựng một hệ sinh thái tiêu chuẩn đồng bộ, từ các nguyên tắc cơ bản, thuật ngữ cho đến phương pháp đo lường. Bộ tiêu chuẩn này phản ánh một chuyển dịch rõ rệt từ các cam kết môi trường mang tính khẩu hiệu sang những hành động có thể đo lường, kiểm chứng và so sánh một cách chính xác và có hệ thống. Điều này không chỉ thúc đẩy sự minh bạch trong chuỗi cung ứng mà còn tạo điều kiện cho các công ty cải thiện quy trình sản xuất, giảm thiểu tác động tiêu cực lên môi trường.
Trong bối cảnh thế giới đối mặt với áp lực ngày càng lớn về việc giảm phát thải khí nhà kính và tối ưu hóa tài nguyên, việc chuẩn hóa dữ liệu vòng đời sản phẩm trở thành một bước đi thiết yếu để tiến gần hơn tới một nền kinh tế tuần hoàn. ISO 59040:2025 không chỉ là một tài liệu kỹ thuật mà còn là công cụ chiến lược giúp các doanh nghiệp biến kinh tế tuần hoàn từ mục tiêu chiến lược thành thực tiễn vận hành cụ thể và minh bạch. Tiêu chuẩn này sẽ đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy một nền sản xuất bền vững toàn cầu, giảm thiểu tác động của sản xuất công nghiệp đối với môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho thế hệ tương lai.
