Sáng 13/3 tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, Hà Nội, Phạm Minh Chính đã dự lễ khai mạc Diễn đàn Tầm nhìn Vũ trụ Việt Nam - Nhật Bản 2026 và cắt băng khánh thành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, một công trình khoa học công nghệ quy mô lớn đánh dấu bước tiến quan trọng của Việt Nam trong lĩnh vực không gian.
Cùng dự sự kiện có: Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng; Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam Trần Hồng Thái; Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki; lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương; đại diện các cơ quan, tổ chức của Nhật Bản; các tổ chức quốc tế; các đối tác, doanh nghiệp, viện - trường, các nhà khoa học và doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ vũ trụ của Việt Nam và Nhật Bản.
Trước giờ khai mạc, Thủ tướng và các đại biểu đã tham quan khu điều khiển - vận hành vệ tinh, nơi thực hiện việc theo dõi quỹ đạo, lập kế hoạch điều khiển và xử lý dữ liệu phục vụ phát triển kinh tế - xã hội cũng như quốc phòng, an ninh. Khu nghiên cứu - phát triển công nghệ vệ tinh với các phòng sạch, thiết bị thử nghiệm và hệ thống mô phỏng môi trường không gian cho thấy năng lực ngày càng hoàn thiện của Việt Nam trong việc tiến tới tự thiết kế và chế tạo vệ tinh. Tại đây, Thủ tướng cũng trực tiếp quan sát vệ tinh MicroDragon-2, sản phẩm phục vụ theo dõi tài nguyên rừng và thử nghiệm công nghệ “Made in Vietnam”.
Diễn đàn Tầm nhìn Vũ trụ Việt Nam - Nhật Bản 2026 diễn ra trong nhiều ngày với sự góp mặt của các tổ chức hàng đầu như JAXA, JICA và JETRO cùng nhiều doanh nghiệp công nghệ vũ trụ lớn. Các phiên thảo luận xoay quanh việc ứng dụng dữ liệu vệ tinh trong phòng chống thiên tai, quản lý tài nguyên, phát triển nông nghiệp thông minh và kinh tế biển, đồng thời thúc đẩy tiêu chuẩn hóa và bảo đảm an toàn dữ liệu không gian. Không chỉ là nơi trao đổi học thuật, diễn đàn còn mở ra cơ hội kết nối giữa nhà nước, viện nghiên cứu và doanh nghiệp, góp phần hình thành hệ sinh thái kinh tế vũ trụ tại Việt Nam.
Phát biểu tại sự kiện, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh tầm quan trọng của khoa học công nghệ không gian trong bối cảnh phát triển mới, coi đây là lĩnh vực chiến lược giúp Việt Nam vươn xa hơn cả trên biển, trên đất liền và trong không gian. Ông khẳng định việc khánh thành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam không chỉ là dấu mốc công nghệ mà còn là biểu tượng của quan hệ hợp tác sâu rộng giữa Việt Nam và Nhật Bản.
Từ những câu chuyện dân gian về khát vọng bay vào vũ trụ đến sự kiện Phạm Tuân trở thành người châu Á đầu tiên bay vào không gian năm 1980, Việt Nam đã từng bước hiện thực hóa giấc mơ chinh phục vũ trụ. Những cột mốc như phóng các vệ tinh VINASAT, PicoDragon, NanoDragon hay hợp tác phát triển MicroDragon đã tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển mới, trong đó vệ tinh LOTUSat-1 đang sẵn sàng cho việc đưa vào quỹ đạo.
Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt trình độ trung bình khá trong khu vực Đông Nam Á về công nghệ vũ trụ và tiến tới tự chủ về công nghệ vệ tinh sau thời điểm này. Quan điểm xuyên suốt là phát triển không gian vì mục đích hòa bình, phục vụ phát triển bền vững, đồng thời kết hợp giữa tự lực và hợp tác quốc tế.
Trong thời gian tới, Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, thúc đẩy liên kết giữa nhà nước, doanh nghiệp và giới học thuật, đồng thời phát triển thị trường dịch vụ dữ liệu vệ tinh. Việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, xây dựng hạ tầng dữ liệu và nâng cao năng lực phân tích, cảnh báo theo thời gian thực cũng được xác định là những ưu tiên chiến lược.
Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh hợp tác với Nhật Bản theo hướng cụ thể, thực chất và có thể đo lường được, đặc biệt trong các lĩnh vực đào tạo nhân lực, chuyển giao công nghệ, vận hành vệ tinh và phát triển ứng dụng viễn thám. Hai bên cũng sẽ phối hợp chặt chẽ để đưa vệ tinh LOTUSat-1 vào vận hành, từ đó mở rộng năng lực quan sát Trái Đất và phát triển các hệ vệ tinh nhỏ trong tương lai.
Với tổng mức đầu tư hơn 7.000 tỷ đồng, Trung tâm Vũ trụ Việt Nam được xem là tổ hợp khoa học công nghệ hiện đại hàng đầu khu vực Đông Nam Á. Công trình không chỉ phục vụ nghiên cứu, chế tạo và vận hành vệ tinh mà còn đóng vai trò đào tạo nhân lực, chuyển giao công nghệ và phát triển ứng dụng dữ liệu không gian.
Sự kiện lần này không chỉ đánh dấu bước trưởng thành của ngành công nghệ vũ trụ Việt Nam mà còn mở ra một giai đoạn hợp tác sâu sắc hơn giữa Việt Nam và Nhật Bản, hướng tới mục tiêu chung là khai thác không gian vì hòa bình, phát triển bền vững và thịnh vượng lâu dài.
