Một startup từ Đại học Tokyo triển khai robot AI bốn chân tuần tra vùng đệm dân cư, nhằm xua đuổi gấu, giảm xung đột người – thú hoang và bù đắp thiếu hụt nhân lực.
Một công ty khởi nghiệp mang tên Highlanders, Inc., được sáng lập từ Đại học Tokyo, gần đây đã thông báo về việc triển khai một dự án robot mang tên "KUMAKARA MAMORU" nhằm giải quyết vấn đề xung đột giữa con người và động vật hoang dã, đặc biệt là gấu. Dự án, sẽ chính thức bắt đầu vào cuối năm 2025, áp dụng công nghệ robot bốn chân tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) do Nhật Bản phát triển, với mục tiêu đảm bảo an toàn cho cộng đồng mà không làm tổn hại đến động vật hoang dã.
Theo Highlanders, những năm gần đây, các trường hợp gấu xuất hiện gần khu dân cư ngày càng tăng, tạo ra một mối đe dọa lớn cho các khu vực này. Đồng thời, các lực lượng săn bắn truyền thống – lực lượng chủ yếu xử lý các tình huống này – lại đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân lực và già hóa. Trong bối cảnh đó, công nghệ robot được coi là một giải pháp bền vững, có thể thay thế con người trong việc đối phó với mối đe dọa từ động vật hoang dã.
Kế hoạch của Highlanders là triển khai các robot này tại các vùng giáp ranh giữa khu dân cư và rừng, các khu vực được xem là “vùng đệm sinh thái.” Robot sẽ thực hiện nhiệm vụ tuần tra và phát hiện sớm sự xuất hiện của gấu, từ đó tiến hành xua đuổi chúng từ xa. Mục tiêu của dự án không phải là loại bỏ gấu khỏi môi trường tự nhiên mà là khôi phục khoảng cách an toàn giữa con người và động vật hoang dã, giúp giảm thiểu xung đột.
Robot được thiết kế để hoạt động trong những điều kiện khắc nghiệt và địa hình khó khăn, như rừng rậm hoặc các khu vực gồ ghề mà các phương tiện cơ giới hoặc drone không thể tiếp cận. Nhờ vào khả năng di chuyển tự động dựa trên học tăng cường, robot có thể tự vận hành và tuần tra một cách linh hoạt. Nó có trọng lượng khoảng 60 kg và có thể mang theo tải trọng lên đến 30 kg. Các khớp mô-men xoắn cao giúp robot duy trì sự ổn định khi di chuyển trên các địa hình phức tạp.
Để tăng cường hiệu quả trong việc xua đuổi gấu, robot được trang bị loa công suất lớn và đèn pin cường độ cao. Những thiết bị này tạo ra tác động mạnh về mặt thị giác và thính giác, giúp robot tạo ra các tín hiệu nhằm khiến gấu quay trở lại khu vực rừng núi. Thêm vào đó, hệ thống phát hiện sớm tích hợp AI và camera nhiệt hồng ngoại sẽ giúp robot nhận diện các nguồn nhiệt, ngay cả vào ban đêm hoặc trong điều kiện tầm nhìn hạn chế, như khi có bụi rậm.
Khi phát hiện ra gấu, robot sẽ ghi lại hình ảnh, video và thông tin vị trí, đồng thời truyền trực tiếp các dữ liệu này đến các cơ quan quản lý. Điều này giúp các nhà chức trách có thể can thiệp kịp thời và giảm thiểu nguy cơ từ những tình huống nguy hiểm.
Giai đoạn thử nghiệm sẽ được triển khai tại khu vực Satoyama, nơi thường xuyên xảy ra xung đột giữa người dân và động vật hoang dã. Mục tiêu của giai đoạn này là đánh giá sự thay đổi hành vi của gấu khi bị can thiệp bởi robot và xác định phương thức xua đuổi hiệu quả nhất. Dựa trên kết quả của các thử nghiệm, Highlanders hy vọng sẽ chuẩn hóa mô hình hoạt động và xây dựng các hạ tầng ứng phó thực tiễn, đồng thời mở rộng hợp tác với chính quyền địa phương và các tổ chức liên quan.
Nếu thành công, dự án này có thể trở thành một giải pháp công nghệ mới giúp giải quyết xung đột giữa con người và động vật hoang dã tại Nhật Bản, đồng thời bù đắp cho tình trạng thiếu hụt nhân lực trong việc bảo vệ an toàn cộng đồng khỏi các mối nguy hiểm từ thiên nhiên.
